وقتی صحبت از ایمنی آزمایشگاهی به میان میآید، اغلب مردم ابتدا به تجهیزات «مشاهده» مانند هود، عینک و لباسهای محافظ فکر میکنند. با این حال، در گوشههای بیرونی بسیاری از آزمایشگاههای شیمیایی، یک مرکز ایمنی که به راحتی نادیده گرفته میشود و در عین حال حیاتی است پنهان شده است.ظرف ضد انفجار مواد شیمیایی خطرناک در فضای باز. مانند "دیوار آتش"، بی سر و صدا از ایمنی پرسنل آزمایشگاه و محیط اطراف محافظت می کند. امروز نگاهی دقیق تر به این «نگهبان نامرئی» در سیستم ایمنی آزمایشگاه خواهیم داشت.
ابتدا، اجازه دهید به مجموعه ای از داده های تکان دهنده نگاه کنیم: در پنج سال گذشته، 32 درصد از حوادث شیمیایی خطرناک آزمایشگاهی به طور مستقیم با ذخیره سازی نامناسب مواد شیمیایی خطرناک مرتبط بوده است. در میان آنها، "نگهداری موقت معرف های قابل اشتعال و انفجاری بیش از حد در داخل خانه" و "عدم جداسازی سریع مایعات خورنده نشت کننده" دلایل اصلی بودند. کانتینر ضد انفجار در فضای باز برای رفع این نقاط درد ایمنی طراحی شده است.
مزایای استفاده از ظروف ضد انفجار مواد شیمیایی خطرناک در فضای باز چیست؟ آنها مواد شیمیایی خطرناک قابل اشتعال، انفجاری، سمی و مضر (مانند اتانول، اتر، اسید نیتریک و غیره) را به خارج از ساختمان اصلی آزمایشگاه منتقل می کنند و از تهدید مستقیم جان پرسنل آزمایشگاه در صورت بروز حادثه جلوگیری می کنند. علاوه بر این، فضای داخلی ظرف مطابق با الزامات برگه اطلاعات ایمنی مواد (MSDS) به مناطق تقسیم شده است، و با تحقق اصل "جداسازی اسیدها از قلیایی ها، جداسازی اکسیدان ها از کاهنده ها، و ذخیره مواد فرار به طور جداگانه"، بنابراین انفجارهای واکنش شیمیایی ناشی از ذخیره سازی مختلط در منبع را حذف می کند. یک نکته مهم را باید اضافه کرد: حتی اگر نشت یا احتراق در داخل ظرف رخ دهد، ساختار ضد انفجار آن می تواند به طور موثری گسترش شعله ها و گازهای سمی را کنترل کند و از گسترش حادثه به محیط اطراف جلوگیری کند.
چه چیزی باعث می شود یک ظرف ضد انفجار مواد شیمیایی خطرناک در فضای باز واجد شرایط باشد؟ این به هیچ وجه یک "سوله ورق آهن" ساده نیست، بلکه یک مرکز حرفه ای است که چندین فناوری ایمنی را ادغام می کند.
قاب کابینت عمدتا از صفحات فولادی Corten A ساخته شده است. کابینت بیرونی شامل یک قاب فولادی، صفحات جانبی موجدار عمودی و وجه های انتهایی و پانل های سقف کاملا افقی است. کابینت از ساختار عایق حرارتی دو لایه استفاده می کند که از مواد نسوز و عایق حرارت کلاس A برای دیوار داخلی استفاده می شود. یک بازشوی فشار بر روی دیوار یا سقف در نظر گرفته شده است که ترجیحاً زمانی که فشار داخلی به مقدار تعیین شده برسد باز می شود و انرژی انفجار را به سمت فضای باز بیرون هدایت می کند و از فروپاشی کلی سازه جلوگیری می کند.
فضای داخلی به یک کف مقاوم در برابر خوردگی مجهز شده و با کفپوش پوشیده شده است. در صورت نشت مایع، مایع می تواند به داخل "مخزن جمع آوری ضد نشت" جریان یابد تا از نفوذ آن به خاک و ایجاد آلودگی جلوگیری کند. همچنین مجهز به فن های اگزوز ضد انفجار و مجهز به آشکارسازهای گازهای قابل اشتعال/گاز سمی است که به طور خودکار هشدار داده و تهویه خروجی با قدرت بالا را در زمانی که غلظت از حد استاندارد فراتر رفت، شروع می کند. تمام لامپ ها، کلیدها و پریزهای داخل کابینت مطابق با "استانداردهای درجه ضد انفجار" هستند و سیم ها توسط لوله های فولادی گالوانیزه محافظت می شوند تا انفجارهای ناشی از جرقه های الکتریکی را از بین ببرند.
نه تنها باید پیکربندی داخلی به طور موثر از انفجار جلوگیری کند، بلکه پیکربندی خارجی نیز به همان اندازه مهم است. علائم هشدار دهنده مانند "قابل اشتعال و منفجره"، "سمی و مضر" و "بدون شعله باز" باید روی کابینت نصب شود. در همین حال، لیستی از مواد شیمیایی خطرناک ذخیره شده و شماره تماس اضطراری باید مشخص شود. یک ستون تخلیه الکترواستاتیک برای بدن انسان باید مجهز شود تا الکتریسیته ساکن پرسنل را از بین ببرد و یک ایستگاه شستشوی چشم و دوش اضطراری برای انجام شستشوی دوش فوراً در صورت بروز حوادث ارائه شود.
حتی با سخت افزار کامل کانتینر ضد انفجار، بدون مدیریت استاندارد روزانه نمی تواند کار کند. بسیاری از مسائل به ظاهر «بی اهمیت» وجود دارد که نباید نادیده گرفته شوند. ظرفیت نگهداری مواد شیمیایی خطرناک در کابینت نباید از زمان استفاده 3 روزه آزمایشگاه تجاوز کند و ظرفیت نگهداری یک نوع ماده شیمیایی خطرناک نباید از 50 لیتر در کیلوگرم تجاوز کند (مواد شیمیایی بسیار سمی باید به طور جداگانه نگهداری شوند و مقدار کل آن از 10 لیتر در کیلوگرم بیشتر نباشد). علاوه بر این، آنها باید مطابق با "نمودار سازگاری شیمیایی" پهنه بندی شوند، به عنوان مثال، موارد زیر: ◦ معرف های اسیدی (اسید کلریدریک، اسید سولفوریک) و معرف های قلیایی (هیدروکسید سدیم، آب آمونیاک) باید در طرف های جداگانه ذخیره شوند. پودر، پودر روی؛ ◦ مواد فرار (اتر، استون) باید در یخچالهای ضد انفجار یا مناطق خنک و تهویهدار نگهداری شوند و از نور مستقیم خورشید جلوگیری شود.
در نهایت، بیایید چندین سوء تفاهم رایج را اصلاح کنیم تا از خطرات ایمنی احتمالی ناشی از عملیات نادرست جلوگیری کنیم: سوء تفاهم 1: "از آنجایی که کانتینر به هر حال ضد انفجار است، مهم نیست که کمی بیشتر ذخیره شود." نمایش صحیح: هرچه حجم ذخیره سازی بیشتر باشد، خطر وقوع حادثه بیشتر می شود. حتی با ساختار ضد انفجار، نمی تواند در برابر انفجار شدید ناشی از مواد شیمیایی بیش از حد خطرناک مقاومت کند. محدودیت شدید مقدار نتیجه نهایی است.
سوء تفاهم 2: "قرار دادن مواد شیمیایی خطرناک در سطل های پلاستیکی معمولی خوب است." دیدگاه صحیح: مواد شیمیایی خطرناک مختلف به ظروف خاصی نیاز دارند. به عنوان مثال، معرف های بسیار خورنده باید در ظروف پلی تترافلوئورواتیلن (PTFE) و مواد فرار در بطری های شیشه ای با درپوش های شیشه ای آسیاب شده نگهداری شوند. علاوه بر این، برچسب های شفاف باید در قسمت بیرونی ظروف چسبانده شود.
سوء تفاهم 3: "کانتینر در فضای باز است، بنابراین بازرسی های مکرر غیر ضروری است." دیدگاه صحیح: محیط بیرون پیچیده تر است. باران شدید ممکن است باعث غرقابی شود، دمای بالا ممکن است تجزیه معرف را تسریع کند و بادهای شدید ممکن است به تاسیسات تهویه آسیب برساند. بازرسی روزانه ضروری است.
ایمنی آزمایشگاه موضوع بی اهمیتی نیست - هر جزئیات مربوط به ایمنی زندگی و محیط زیست است. اگرچهظرف ضد انفجار مواد شیمیایی خطرناک در فضای بازممکن است نامحسوس باشد، بخشی ضروری از سیستم ایمنی آزمایشگاه است. امید است علم رایج امروزی بتواند توجه بیشتری را به این «نگهبان نامرئی» جلب کند و مشترکاً خط ایمنی محکمی برای آزمایشگاه ها بسازد.
